ZXZW gooit businessmodel op straat (slot)

Jeps Salfischberger, MOJO Concerts:
“Het gevaar bij het Social Festival Model is dat mensen die het hardste online kunnen 'schreeuwen' en de meeste tijd hebben, het overnemen. Dit zijn vaak mensen die eigenlijk niets beters te doen hebben dan een beetje spammen. Hierdoor kunnen de echt goede reacties ondergesneeuwd raken. Mensen die daadwerkelijk verstand hebben van de zaken omtrent het Social Festival Model - vaak mensen uit de business die hier ook hun geld mee verdienen - zullen niet zoveel tijd hebben om hier mee bezig te zijn en goede toevoegingen te doen. Als zij ook nog eens overschreeuwd worden door anderen, zal de motivatie erbij inschieten. Iets vergelijkbaars merkten we op de communitysite van Lowlands. Uiteindelijk hebben we dat systeem moeten veranderen omdat er gewoon teveel negativiteit en gescheld ontstond; de mensen die niet aanwezig zijn op het festival hebben sowieso het meeste te klagen.”

Vandaag het laatste deel over het open source business model van ZXZW. De achtergrond ervan is volgens mij redelijk uitgediept op dit blog. Daarom vandaag wat andere interessante modellen uit de praktijk.

Een mooi initiatief in Nederland (alhoewel niet echt een businessmodel) is de site openorg.nl van WORM. Zelf leggen ze het eenvoudig uit: “Deze wiki bevat alle oersaaie, maar broodnodige organisatorische informatie, standaard-documenten, formulieren en reglementen om in één klap een 'professionele (culturele) organisatie' op te zetten.” Dan hoef jij dus niet het wiel uit te vinden. Erg handig.

Voor het Social Festival Model maakt ZXZW gebruik van Wetpaint. Dit is een gratis dienst om je eigen wiki-site op te zetten en zo een online een community op te bouwen. De vraag is bij zulke diensten vaak hoe deze bedrijven hun geld binnen halen, zonder direct voor hun product te laten betalen. Deze dertien uitspraken sommen de mogelijkheden volgens mij redelijk goed op. Zo zijn op Wetpaint (natuurlijk) ook advertenties te zien, onzichtbaar voor zg. Premium-gebruikers. Slimme combinatie.

Veel van deze modellen zullen in de toekomst ook op muziekgebruik toegepast worden. The Future of Music al gelezen? Ga dat doen. Het gaat in op hoe muziek in de toekomst geconsumeerd en verkocht wordt. Kortweg: het muziekabonnement. Net zoals je nu een tientje per maand betaalt voor je internet, zul je dat in de toekomst ook doen voor muziek. Het geeft je toegang tot een database (tenminste, als de majors ook het licht zien) waar alle muziek direct tot je beschikking staat. Wil je wat extra's (te denken valt aan demo’s, akoestische opnames of speciaal artwork) dan betaal je een kleine extra.

Tot slot: het model van Sellaband kennen we natuurlijk allemaal. Maar sinds een tijd ook in Amerika (natuurlijk): myfreeimplants.com. De naam zegt al genoeg denk ik. Ongelofelijk...

Dit was mijn bijdrage als gast-blogger voor EHPO. Niels, nogmaals erg bedankt voor deze mogelijkheid. Hopelijk een goede vakantie gehad?

Tweet

ZXZW gooit businessmodel op straat (4)

Martin van Ginkel, Algemeen Directeur Kunst & Zaken:
“Het Social Festival Model is een mooi experiment. Belangrijk is echter wel om te voorkomen dat het een schijndemocratie wordt; wie heeft de inhoudelijke eindverantwoordelijkheid over de toevoegingen van mensen? Niet alles zal namelijk van even goede kwaliteit zijn. Voor Kunst & Zaken zou dit model niet werken; daarvoor zijn de opdrachten (het management van culturele instellingen duurzaam versterken) te specifiek per organisatie, en is face-to-face contact noodzakelijk. Wel zijn we bezig met een portal voor uitwisseling van kennis en ervaringen door het online koppelen van managers uit het bedrijfsleven aan culturele instellingen die in besturen zitting willen nemen.”

Vandaag probeer ik kort uit te lichten wat tot nu toe de resultaten zijn van het naar buiten brengen van het Social Festival Model. Zoals ik gisteren zei, is onze strategie om eerst blogs en sites over de veranderende muziekindustrie en innovatie in beleidsontwikkeling te benaderen. We hebben natuurlijk ook een rondje algemene pers gedaan, maar zoals verwacht hebben de blogs dit verhaal het snelst opgepikt. Deze zijn persoonlijker benaderd dan de bekende media, welke we gewoon een persbericht gestuurd hebben. Hierbij werkt volgens mij vooral om aan te geven wat de relevantie is; welke relatie er te leggen is met onderwerpen die verder aan bod komen op deze sites. Dutch Cowboys was een van de belangrijkste die het persbericht plaatste, omdat deze erg veel lezers heeft die zich bezig houden met dit soort ontwikkelingen.

Nog belangrijker zijn echter blogs en sites die inhoudelijk ingingen op ons verhaal. Dit blog is daar natuurlijk een erg mooi voorbeeld van. Zo ook Erwin Blom. Hij was de eerste die op zijn site een kort interview deed met Erik Luyten van ZXZW. Erwin is overigens ook de man die zich bezighoudt met MUPPS (Music Apps for Mobile), erg interessant voor muzikanten die dit blog volgen! Theo Ploeg schreef zijn visie op het cut-up blog, Crossmedialog en daMusic besteedden eveneens aandacht aan ZXZW en Social Festival Model. En niet onbelangrijk, het Stadsnieuws blijkt ook van open source te houden:

Dat is ook een goed signaal richting de gemeente. Dit alles maakt dat langzaamaan nieuwe personen zich aanmelden op de site. We hopen nu dat de landelijke, bekende media volgen. En daar lijkt het wel op: zo was gisteren een interview te horen in Dubbel Check van 3voor12 en binnenkort een interview in Management Team.

Ik hoop dat, mede door dit verhaal, maar ook door de actie van Silence Is Sexy bijvoorbeeld, de gedachtengang omtrent het openbaar maken van werk, in combinatie met nieuwe mogelijkheden op het web, verandert. Ook voor muzikanten die dit blog lezen. Ik zei het al in mijn eerste post: houdt niet alles achter slot en grendel, maar genereer eerst aandacht rond je werk, betrek mensen hierbij, zodat je een community van fans opbouwt rondom je band of organisatie.

Tweet

ZXZW gooit businessmodel op straat (3)

Vorige week zijn we begonnen met het openbaar maken van dit project. Voor diegenen die het interessant vinden: dit persbericht hebben we daarvoor opgesteld. Een belangrijke vraag bij dit project en de marketing is echter: wordt het opgepikt door de (landelijke) media, snappen ze dit verhaal en de betekenis ervan? Deze media staan er immers niet om bekend early adopters te zijn.

Dat brengt ons bij de marketingstrategie van het project: dit verhaal moet volgens ons van onderaf boven komen drijven in de media. Dit betekent dat we eerst beginnen met het benaderen van blogs over de veranderende muziekindustrie en innovatie in beleidsontwikkeling. De mensen achter deze blogs (en EHPO is daar een mooi voorbeeld van) zijn namelijk wel early adopters. Zij snappen dit verhaal, de achtergrond en waar het vandaan komt. Het Social Festival Model dankt zijn bestaan immers aan Web 2.0-ontwikkelingen, waar vele (micro-)blogs eveneens een resultaat van zijn. Hiernaast toont dit verhaal veel overeenkomsten met 2.0-journalistiek en de “prosumers”, iets waar Thomas en ik al eerder over schreven op dit blog.

Ik begrijp best dat de gemiddelde muzikant op dit blog niet precies weet wat hij of zij met dit verhaal moet. Daarom probeer ik wat concreter te beschrijven wat de meerwaarde van het model voor hen kan zijn:

Allereerst hoop ik dat de interesse van de lezer van dit blog verder reikt dan de Muzikantengids. Een prima boek, ik heb hem ook in de kast, maar vooral een zeer goede basis. Dit project geeft een kijk achter de schermen van een culturele organisatie; het laat zien hoe alles in de praktijk wordt gebracht, iets dat vaak lastig te achterhalen is. Vooral interessant voor de muzikant kunnen zijn:

• Het marketingplan van het festival voor 2009, waar te lezen is hoe alle analoge en digitale middelen en samenwerkingsverbanden worden ingezet om het festival onder de aandacht te krijgen.

• Een inzage in de subsidie-aanvragen van het festival, bijvoorbeeld de NFPK festivalsubsidie 2009-2010. Er is veel theorie te vinden over hoe subsidieaanvragen geschreven zouden moeten worden, maar de daadwerkelijk ingediende aanvragen zijn niet altijd even makkelijk verkrijgbaar. Hier kun je je een beeld vormen hoe deze er in de praktijk uitzien, hoe vorm en taal bijvoorbeeld worden gebruikt.

• De artistieke visie van het festival, waarin te zien is aan de hand van welke criteria wordt geprogrammeerd. Net zoals fondsen niet de projecten subsidiëren waar de commissieleden zelf affiniteit mee hebben, boekt ZXZW niet de bands die de programmeurs zelf alleen leuk vinden. Inzicht hierin kan muzikanten helpen een programmeur beter te begrijpen.

• De opzet van het programma 2009-2010, voortvloeiend uit bovenstaand punt.

Morgen iets over de resultaten van dit project, vrijdag hopelijk wat andere voorbeelden van interessante businessmodellen uit de praktijk.

Tweet

ZXZW gooit businessmodel op straat (2)

Bente Bollmann, Marketing & Communicatiemanager Lowlands:
“Ik denk zeker dat het Social Festival Model kan werken; kijk naar alle fora en blogs op internet waar al heel veel mensen (niet direct bij de organisatie van een festival betrokken) op deze manier over de muzieksector schrijven, en hier ook een duidelijke mening over hebben. Deze zijn waarschijnlijk zeer geïnteresseerd, ook om mee te schrijven. Voor Lowlands zou dit model echter niks zijn. Wij hebben ervoor gekozen het festival heel sterk als een beleving van drie dagen neer te zetten: opeens staat er een 'stad' in de polder, is er feest, en na drie dagen is het weer verdwenen. De gehele bedrijfsvoering en manier van organiseren openbaar maken zou naar mijn mening afbraak doen aan de magie ervan.”

Gister vertelde ik over het Social Festival Model van ZXZW. Het idee om het gehele businessmodel van ZXZW openbaar te maken ontstond mede naar aanleiding van dit artikel uit NRC Handelsblad over ‘wikinomics’. Deze Wikinomics is ontleend aan Wikipedia, de encyclopedie op internet waaraan iedereen zijn of haar kennis kan bijdragen.

Het zal duidelijk zijn dat dit project erg is gericht op de samenwerking met het publiek; alle processen van de festivalorganisatie worden bespreekbaar, en we staan open voor frisse blikken. Het festival is immers van en voor iedereen.

De vraag blijft of (en hoeveel) mensen daadwerkelijk gedegen toevoegingen gaan doen, iets dat we in eerste instantie willen bereiken. Het wijzigen van beleidsstukken kan natuurlijk wat aarzeling teweeg brengen; er is uiteindelijk specifieke kennis voor nodig. Dit maakt het vooral lastig om mensen in de breedte te betrekken. Aan de andere kant: er hoeven misschien maar een paar interessante, nieuwe of kritische opmerkingen te worden geplaatst om verder te komen en (nog beter) richting te bepalen voor het festival.

De strategie is dat we proberen het zo laagdrempelig mogelijk te houden. Daarom is een account aanmaken bijvoorbeeld niet noodzakelijk en benadrukken we dat hiermee ook kennis opgedaan kan worden. Belangrijk is daarbij om een goede band te onderhouden met de mensen die zich aanmelden; ze welkom heten, bedanken als ze meeschrijven en ingaan op de reacties.

Uit het bovenstaande blijkt al dat niet alleen ZXZW winst heeft bij betere beleidsstukken. Zoals te zien is op de hoofdpagina van het Social Festival Model is het hele project met Creative Commons gelicenseerd. "Neemt en eet hiervan gij allen", zoals mijn collega al zei. Als je (delen van) de teksten denkt te kunnen gebruiken, staat dat je vrij. Op deze manier denken we ook iets terug te kunnen geven om verder te bouwen aan de ontwikkeling van het muzieklandschap. Daarnaast, zoals ik gister al zei, willen we de discussie openen. De eerste reactie die we veel lezen is "wie volgt?". Waarom alles gesloten houden als je de hele dag aan het werk bent om iets op te zetten voor je doelgroep?

Ik hoor mensen denken: allemaal leuk en aardig dit verhaal, maar wat heb ík er nou aan? Nog even geduld; dat probeer ik morgen uit te leggen.

Tweet

ZXZW gooit businessmodel op straat (1)

Vandaag post ik het eerste deel van deze reeks over het open source businessmodel van ZXZW. Inderdaad; even geen Kaiser Management of Silence Is Sexy, daar is al genoeg over te lezen. Maar eerst wil ik even zeggen dat ik het een eer vind om deze week gast-blogger te zijn op EHPO. Zoals Niels al zei staan er van hem ook nog een paar dingen in de wachtrij, dus we hoeven hem gelukkig niet helemaal te missen.

Op dit moment werk ik een aantal weken bij ZXZW festival in Tilburg. Het festival is er ter bevordering van de Independent Culture en heeft een (naar mijn mening) behoorlijk vooruitstrevende programmering. Niet alleen qua programmering probeert de organisatie echter vooruit te kijken. Niels (en vele anderen met hem) heeft als tip aan bands en muzikanten vaak: bouw eerst een hechte band op met je publiek. Zorg dat je diegenen die toch al geïnteresseerd zijn af en toe paait met een leuke extra en betrek ze bij je activiteiten. Zorg daarnaast dat je muziek (zeker in het begin) zo laagdrempelig mogelijk te verkrijgen is. Overal.

Een hechte band opbouwen met het publiek doet ZXZW ook. Zo is er bijvoorbeeld een Get Satisfaction account waarop het festival iedereen vraagt om aanbevelingen voor bands te doen (iets dat ook gebeurt via Last.fm), een blog waarop de wat luchtigere dingen te lezen zijn, en natuurlijk de eigen site. Op die laatste kan de bezoeker inloggen om op dezelfde manier als Wikipedia bandbeschrijvingen te maken. Positief of negatief, laat het maar horen. Het idee is als iens; niet alle restaurants zijn even goed. Zo ook de bands (zo’n 275 in een week) op ZXZW. En mensen gaan graag op de oordelen van bezoekers af. De beschrijvingen van bands worden meegenomen op de site en in de programmagids. Ondertussen heeft de organisatie een grote community van mensen op weten te bouwen rond het festival, waarmee ZXZW de publieksprijs van beste evenement onder de neus van de Tilburgse Kermis wegkaapte.

ZXZW wil echter nog een stapje verder gaan. Als er redelijk wat mensen zijn die zich verbonden voelen met het festival, waarom deze dan niet betrekken bij de organisatie ervan, was het idee. ZXZW is daarnaast een groot voorstander van het zoveel mogelijk openbaar maken, in tegenstelling tot de gevestigde muziekindustrie, waar op elke envelop die de deur uitgaat ‘vertrouwelijk’ gestempeld wordt.

De combinatie van het bovenstaande maakt dat de organisatie sinds vorige week haar gehele businessmodel openbaar heeft gemaakt. Een businessmodel is te zien als een raamwerk voor een organisatie om waarde te creëren.

We noemen het het Social Festival Model. Alle belangrijke documenten (denk aan jaarverslagen, subsidie-aanvragen, business- en marketingplannen) zijn hier in te zien. EN bewerkbaar op dezelfde manier als Wikipedia. Iedereen die denkt een goede toevoeging te kunnen doen is meer dan welkom. Het beleid leggen we in handen van de bezoeker en ZXZW is daarmee (bij mijn weten) de eerste culturele organisatie die deze manier van beleidsontwikkeling toepast. Bovengenoemde stukken liggen bij veel organisaties doorgaans achter slot en grendel, en dus is dit voor iedereen met een bovengemiddelde interesse voor de muziekindustrie een zeer interessante kijk in de keuken.

Tot zover even voor vandaag. Morgen meer over de motivatie, verwachtingen en (een deel van de) marketing van dit verhaal. Voor nu: bekijk het geheel op zxzw.wetpaint.com, meld je aan (is niet verplicht) en vooral: laat ons weten wat je er van vindt, we horen het graag. Aanbevelingen? Komt u maar, ook op dit blog willen we de discussie openen.

Als afsluiter: in makkelijke taal hoe het wiki-systeem van de site werkt:

Tweet