De mooiste saxofoonsolo allertijden verklaard, door @Tom_Beek

Tijdens de dollemansrit die 2009 was, was een running gag onder leden van Kyteman's Hiphop Orkest 'het verboden instrument': de saxofoon. Enige uitzondering volgens de heren muzikanten: Benjamin Herman. Toen ik Colin ooit vroeg 'Vanwaar die haat?', was zijn antwoord: 'Twee woorden, Niels: Kenny. G.'

Ook Bruce Springsteen splijt de meningen. Mijn liefde voor zijn muziek is ooit aangewakkerd door Jaap Boots en wordt met grote instemming óf volstrekte afschuw beantwoord (I'm talking to you, Erwin!). Er zit weinig tussenin. De afschuw is gebaseerd op Born In The USA, waarvan de tekst doorgaans verkeerd wordt begrepen, en Bruce' imago als all American rockstar in die periode. Mijn liefde is echter gebaseerd op de Bruce van meesterwerken als Darkness on The Edge of Town en Born To Run, romantisch vertolker van universele thema's als overleven, David vs. Goliath en dubbeltjes die nooit kwartjes worden, in songs als Thunder Road, Backstreets en magistrale live vertolkingen als Trapped. Hoor ze allemaal op Perfect Springsteen.

De liefde en haat voor zowel de saxofoon als Springsteen kwamen in 2009 mooi samen toen de laatste een dag eerder in Landgraaf speelde dan Kyteman's Hiphop Orkest. We keken vlak voor het podium, tussen de dranghekken, en zelfs Colin ging om. Bruce en de E-Street Band op het podium zijn something else...

Vandaag komen The Boss en de sax nogmaals samen. Doorbraakalbum Born To Run eindigt met wat mij betreft de mooiste saxofoonsolo ooit opgenomen, eentje die ik nog steeds niet met droge ogen kan horen. Tom Beek mag van mij net zo goed als Benjamin de saxofoon beroeren en vangt Jungleland's solo in woorden:

'Een hartekreet op precies het juiste moment. Een handvol rake noten die door merg en been gaan. Hoezeer het instrument ook uitnodigt tot vingervlugge virtuositeit en harmonische acrobatiek, de muzikale impact van een saxofoonsolo zit hem vooral in emotionele zeggingskracht. Jungleland van Bruce Springsteen, met de hartverscheurende solo van Clarence Clemons, is daarvan een prachtig voorbeeld. Een analyse in drie delen.

Clarence Clemons & Bruce Springsteen (photo by Eric Meola)

1. DE CONTEXT
Clarence Clemons sprak altijd de waarheid. 'Because I'm a Baptist'. En zo speelde hij ook. Hij noemde Springsteen een 'visionair'. Dikke, goudeerlijke noten die geknipt waren voor de rauwe muziek van Bruce. Clemons sprak zijn taal. Hij was de 'gospel' in de E-Street Band. Ze speelden zo'n veertig jaar samen, samen maakten ze muziek die miljoenen in hun hart sloten, samen schreven ze geschiedenis. The Big Man overleed in juni 2011 en de reacties die dat losmaakte, maakt duidelijk hoezeer zijn verlies wereldwijd wordt gevoeld.

Jungleland is het iconische, tien minuten durende, laatste nummer van Born to Run uit 1975, vaak genoemd als een van de beste rockalbums aller tijden. Ik begreep dat het maken van het nummer 'Born to Run' alleen al zes maanden in beslag nam. Maar dan heb je ook wat, blijkt.

Hoe de Jungleland-solo tot stand kwam, is interessant. Springsteen had de solo precies in zijn hoofd en zong elke noot voor aan de boomlange saxofonist. Bij elke detail werd gekeken of het paste, of het werkte, of het goed voelde. Na zestien uur in de studio was de saxpartij af. Springsteen vond zijn eigen manier van werken 'niet makkelijk' en heeft grote bewondering voor Clemons' focus en geduld op dat moment. "We were going after something."

Clemons in zijn eigen woorden: "Jungleland has a kind of spiritual connotation. That's the part that I brought in, that made my space. That is what I brought to the table. Those minor notes and moods of joy, jubilation, sadness and pain. That's what the saxophone did. No words. Just emotion." Ook zegt hij: "The solo on Jungleland saved my life. It brought me out of a place I was in, that was so bad.".

De worsteling om deze plaat te maken, en deze saxpartij eruit te persen, het levensverhaal van Clemons: het is slechts een deel van de verhalen die Jungleland de bijzondere emotionele lading geeft, die elke Springsteen-fan tot in zijn vezels voelt. Jungleland was niet alleen een lang nummer, het was ook het laatste nummer van het album, werd en wordt vaak gespeeld aan het eind van een concert. Dat voedt natuurlijk het gevoel van climax. De tekst beschrijft twee verliefden die midden in het harde straatleven hun weg proberen te vinden, maar hun lot lijkt tragisch. Die worsteling is voelbaar in de muziek. Het is de intensiteit die het hele album zo typeert. In deze saxsolo wordt de opgebouwde spanning verzameld en komt tot een hartverscheurende ontlading. De sax van The Big Man geeft een stem aan datgene wat door niemand in woorden kan worden benoemd, maar zo sterk wordt gevoeld.

De citaten komen uit de documentaire Wings for Wheels over the making of Born to Run. Het fragment over Jungleland begint bij ongeveer 19 minuten. De focus van Springsteen is geweldig. Totale overgave. Het tekent de sfeer waarin de muziek is bedacht. Op de beroemde LP-hoes staat Springsteen schouder aan schouder met de saxofoonreus. "This record is about friendship. When you look at the cover, that's what you see.'

2. DE MUZIEK

Tweet

Ondergewaardeerd liedje

Vandaag is Deel Je Blog Dag (#DeelJeBlogDag), een goede gewoonte die hier het hele jaar door geldt in de serie ... doet het zo. Op verzoek van Freek Janssen schreef ik onderstaande post voor zijn blog Ondergewaardeerde Liedjes:

‘Daryll-Ann's HP Confirm wilde ik noemen en roemen. Niet alleen vanwege die song, maar vooral vanwege de verborgen track die een halve minuut na het einde start: Soft & Fat. Een briljante hommage aan genie Brian Wilson, muzikaal en tekstueel geheel in stijl van zijn Beach Boys. Hoe vermakelijk en kippenvel hand in hand gaan.

Van de jaren '90 Hollandsche Gitaarschool met Bettie Serveert en Johan verdient het vergeten jongetje op de klassenfoto echter de aandacht: The Serenes. Ik had de onwaarschijnlijk fraaie opener Spirit (Let Me Walk With You), single Every Sunday, Millbank Wood, Here, Wider Green of de titeltrack van tweede album Back To Wonder kunnen uitlichten. Of alle tracks van het klassieke debuut Barefoot & Pregnant. Voodoo Economics, Abiding Place, Follow The Rural Coast, The World Is A Woman's Breast, Rebecca (You're Gonna Be Alright), Trip Down Memory Street: allemaal 5-sterren songs.

Maar het moet ‘The Gathering of Eighteen Years of Silence’ zijn. In slechts 7 woorden een leeg Fries landschap, groene horizon op 40 km. afstand, een jeugd vol melancholie, verlegenheid en gemiste kansen geschetst. Dat wordt onderstreept doordat ‘Back To Wonder’ 10 tracks heeft (meer tracks op een album moet verboden zijn!), waarna Serenes-mastermind Theo de Jong deze track als toegift, een onverwacht toetje serveert. De hele song voelt als een plastic zakje in de wind, waarop je kalm en rustig de plaat uit waait. Fade-out's moeten net zo goed verboden worden, maar voor ‘The Gathering of Eighteen Years of Silence’ bestaat geen beter einde. Wonderschoon.

Het schijnt dat De Jong na 2 goed ontvangen maar matig succesvolle albums met The Serenes en halve reïncarnatie Simmer gedesillusioneerd z'n gitaar aan de wilgen hing en nu post rondbrengt in Friesland. Staan beide albums daarom niet op Spotify? Na Johans afscheid en Bettie's integrale uitvoering van ‘Palomine’ lijkt me de volgende missie van Team Into The Great Wide Open een pelgrimstocht naar Theo's huis om hem te smeken al dat moois nog 1 keer op Vlieland te spelen. Op vrijdagavond ‘Barefoot & Pregnant’, op zaterdag ‘Back To Wonder’ van begin tot eind en op zondag deze toegift. Alsjeblieft, Theo?’

Meer van dit? In de serie geschreven muziek.

Tweet

Nummer van de Dag @NRvandeDag

Zou het zo gegaan zijn?

'Hoeveel heb jij er, Lindsey?'

'Drie. Plus die ene die we met z'n allen hebben geschreven.'

'The Chain bedoel je?'

'Die ja. En jij, Christine?'

'Vier. En 'The Chain' dus. Jij, Stevie?'

'Ook vier.'

'Nou, dat lijkt me duidelijk: één van jullie songs valt af.'

'Dacht het niet.'

'Ik laat van mijn drie er ook niet één vallen hoor.'

'Ik ook niet.'

'En ik zéker niet. Ben je helemaal besodemieterd?!'
[rinkelend glaswerk, slaande deur]

Zou het lootje-trekken zijn geworden? Kop of munt, bamzaaien, een getal onder de tien? Of mochten Mick en John kiezen?

Tja, in 1976 paste er geen 70 minuten op een plak vinyl. Hooguit 23 aan iedere kant. Ga er maar aan staan: van twaalf darlings er eentje killen. Twaalf darlings waarvan er elf nog geen jaar later een van de bestverkopende albums allertijden vormden. Elf songs die net als elk nummer op Dark Side of the Moon en Thriller door de jaren heen Klassiekers werden, ongeacht of ze op single verschenen en werkelijk een hit waren. Héél Rumours was een hit, van begin tot eind, iedere track een evergreen, Fleetwood Mac voor even de grootste band op aarde.

Maar in 1976 moest er nog één track af. Twaalf paste niet. De drie liedjes van Lindsey Buckingham bleven sowieso, net als The Chain. Welke van Christine McVie eraf? Oh Daddy? Songbird? Don't Stop? Of toch één van Stevie Nicks laten vallen? Dreams? Ben je gek, het beste nummer van de plaat!
Uiteindelijk werd haar Silver Springs geslachtofferd. Een grove schande. Iedere Rumours-track is een Klassieker, maar Nicks' Silver Springs op de mengtafel laten liggen is nog steeds een doodzonde, een muzikale misdaad tegen de menselijkheid.

Het intro is de bron die ontspringt, Lindsey Buckingham één van de meest onderschatte gitaristen van zijn generatie (dat bewijst hij zo'n 30 jaar later nogmaals). Nicks die smachtend de stukgelopen relatie met Buckingham bezingt, maar misschien ook wel die met Mick Fleetwood een tijdje later - iedereen deed het met iedereen in de band rond 1976. Dat was nicks bijzonders en haar collega's deden op Rumours nicks anders dan over elkaar en hun onderlinge relaties zingen.

Op 2.13 min. gaat het voor het eerst los: Stevie en Lindsey samen, de magie die Mick Fleetwood en John McVie drie jaar eerder overtuigde ze voor hun band te vragen. Opnieuw schitterend gitaarspel van Buckingham (ik haat gitaar-snoevers, maar jezus wat is dit mooi!), waarna Buckingham & Nicks echt uitpakken op 3.18 min.: vocaal om elkaar heen kronkelend, elkaar aanraken, vastpakken en weer loslaten. Alle opgekropte spanning van de onderlinge relaties, een jaar lang intensief opnemen, met deuren smijten, vuige seks en bergen coke, gevangen in 1 minuut fantastische muziek. Vier briljante muzikanten, aangevoerd door een kruising tussen een soft focus zigeunerin en Tinkerbell, de natte jaren '80 droom van iedere jongen. Tot Cora Kemperman het dragen van laagjes voor altijd verpestte.

'Ik weet het! We proppen 'Silver Springs' gewoon op de B-kant van 'Go Your Own Way'!'

Geschreven voor Nummer van de Dag, meer in de serie geschreven muziek. En lees dit boek.

Tweet

The Bee Gees - 'To Love Somebody'

0.00 min.
Gordijnen open.

0.06 min.
Harpje erbij.

0.10 min.
Wen maar even aan het idee dat dit The Bee Gees zijn. Inderdaad, dat haar. Die strakke witte broeken. In de disco. Maar ook: die steengoede, klassieke liedjes.

0.20 min.
De cello legt een zwart kleedje onder die diamanten piepstem.

0.29 min.
Ridderlijke hoorns.

0.33 min.
Strijkers, eerst dungesmeerd...

0.49 min.
Dan jubelend. Allemaal de opmaat naar...

0.52 min.
'Hey!', Dat Refrein.

1.02 min.
STOP.

1.02 min.
De boodschap.

1.09 min.
Dit is duizend keer eerder gezegd, en nog duizend keer hierna, maar Phil Spectors handtekening eronder flikt 't 'em.

1.11 min.
Gordijnen dicht.

1.12 min.
Tweede bedrijf.

1.17 min.
Gordijnen weer open.

1.23 min.
Geloof. Na liefde die andere onuitputtelijke bron van inspiratie (zie soul). Maar ook: the root of all evil. The Bee Gees brengen het fluitend.

1.31 min.
Daar rollen de strijkers de traptreden af, de rode loper uit voor Maurice, Barry en Robin.

1.44 min.
Bij twijfel: bevestig je mannelijkheid. Zie je dat dan niet?

1.55 min.
Het mag niet baten...

2.08 min.
Klaroengeschal dan maar weer. Een trompet troost.

2.23 min.
Laatste bedrijf: de sterfscène.

2.43 min.
Al schreef je heel je muzikale leven maar 1 zo'n Song, dan nog kon je met opgeheven hoofd, in een strakke witte broek en met ongeschoren borst je kist in.


Ook in deze serie: Fleetwood Mac, Judy Clay & William Bell, Jackie Wilson, Nick Drake, Talk Talk, David Bowie, The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

Judy Clay & William Bell - 'Private Number'

0.00 min.
God, wat rollen we ontspannen binnen!

0.06 min.
Tingel-tangel-tingel-tangel-tingel-tangel. Hoe lullig kan een hook zijn?

0.11 min.
William wandelt binnen met de strijkers. Da's 2-voor-de-prijs-van-1.

0.16 min.
*twinkel*

0.25 min.
**twinkel** Hoe muzikale brille in 1 enkel akkoord, een enkele noot, zogenaamd toevallig neergelegd, zit. Maar 2 keer is geen toeval. Hier is over nagedacht! Gelukkig niet te lang.

0.29 min.
Strijkers schuiven de gordijnen opzij...

0.32 min.
... het koper komt tevoorschijn...

0.37 min.
... meer koper...

0.46 min.
... de strijkers klimmen omhoog, William haalt nog eenmaal diep adem en...

0.48 min.
MISTHOORN! Strijkers en toeters buitelen over elkaar heen, William schreeuwt er bovenuit, waarna de strijkers er een dikke streep onder zetten. Hierrr met je telefoonnummer, Judy!

1.07 min.
Een tikje hees valt ze in. Op kousenvoetjes.

1.12 min.
*twinkel*

1.21 min.
**twinkel**

1.34 min.
Roffel. Judy gooit de deur op een kiertje...

1.44 min.
BRULBOEI! Met z'n tweeën.

2.03 min.
De universele taal van het meezingen, een oeoeoe-koortje op een bed van strijkers...

2.13 min.
... die meejubelen met William en Judy...

2.30 min.
... om doodleuk nog 1 keer prachtig uit de bocht te vliegen in de fade-out. Een kauwgombal onderaan het ijsje.

Eerder in deze serie: Jackie Wilson, Nick Drake, Talk Talk, David Bowie, The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

Jackie Wilson - 'Higher and Higher'

0.00 min.
James trapt af. Hij doet met 1 vinger waar anderen 10 voor nodig hebben, aldus zijn zoon.

0.02 min.
Tamboerijn. Da's Motown. Of Stax. Nee, Columbia, maar met zo'n beetje iedereen die de hits op die 2 labels maakte tot wat ze zijn: classics.

0.15 min.
Dat zijn de beste: songs zó goed dat ieder tekstueel cliché klinkt als Shakespeare.

0.32 min.
Dat trok de microfoon niet helemaal, die 'forever' van Jackie. Heerlijke scheur.

0.35 min.
Strijkers...

0.36 min.
... En een knullig maar o zo effectief dameskoortje waar Paul ook naar luisterde.

0.45 min.
Hup, nog een rondje!

0.54 min.
Listen. In minder dan een minuut meer geniale pop dan de meeste anderen op een heel album krijgen.

0.59 min.
Daar zijn ze, de belangrijkste bijrollen van vandaag. Warmen zich op voor hun hoofdrol straks.

1.27 min.
Jackie haalt uit. Hij weet wat komen gaat.

1.35 min.
De Toeters. We zijn los! Zo goed, 2 rondjes is niet genoeg.

1.52 min.
Jackie gilt nog even, grijpt de microfoon, maar hoe lekker ook, over Die Toeters komt hij niet meer heen. Hij kreunt, raast, smeekt en smacht zich naar de deurkruk toe, maar het enige waar ik naar kijk is de repeatknop. Briljante pop smeekt om meer. Rewind!

Directe aanleiding voor deze post: ik was gisteren te gast bij Paul op KX Radio (uitzending van 23 augustus 2011).

Eerder in deze serie: Nick Drake, Talk Talk, David Bowie, The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

Alex Chilton † (1950-2010)

Het idee achter de serie geschreven muziek is om bewust niet te linken naar clips of MP3's van de songs waarover ik schrijf. Als je iedere dag blogt zoek je soms een uitdaging, en achter een toetsenbord slechts beschrijven waarom een song je zo raakt is dat. Die blogposts kosten me dan ook best veel tijd en moeite, te meer daar het gaat om liedjes uit mijn persoonlijke Top 20-25 allertijden. Die zijn Heilig en wil je recht doen. Twee van mijn drie begrafenissongs heb ik inmiddels te pakken; ik denk na over de derde...

In gedachten hanteer ik een vage lijst songs waar ik ooit nog een ode aan wil brengen. Big Star's "Thirteen" staat daar absoluut tussen. Het is misschien wel het beste akoestische liedje dat ik ken. De puber-romantiek druipt uit iedere groef en Alex Chilton's "oehoehoe's" zijn de mooiste en meest smachtende ooit gezongen. Nu is hij dood. Voor één keer geef ik de song weg vóór ik erover schrijf, want je kunt niet zeggen dat je van muziek houdt als je "Thirteen" nooit hebt gehoord:

RIP Alex Chilton.

Tweet

Nick Drake - 'Northern Sky'

0.00 min.

Als een bloem die openbarst.

0.10 min.

Alles aan deze song is ijl en vluchtig. Wat de drums doen kun je nauwelijks 'invallen' noemen. De Hammond fladdert bijna het raam uit, als een stuk vloeipapier door de tocht.

0.22 min.

Dat geldt in nog sterkere mate voor Die Stem: "I never felt magic crazy as this". Exact.

0.53 min.

Welkom, John Cale. Iedere muzikant lijkt onverwacht binnen gelopen tijdens deze sessie. Alles is even zuiver en losjes ingespeeld, op een verloren zondagmiddag. Ongeforceerd, toevallig briljant...

1.02 min.

... eerst voorzichtig...

1.08 min.

... dan heel nadrukkelijk gehamerd.

1.22 min.

Cale zat stevig aan de heroïne in deze periode, schijnt. Doe mij een bolletje bruin als je daar zo vrij van speelt.

1.46 min.

Full stop. Als onze kinderen chocolade- en vanille-ijs krijgen, roeren ze het door elkaar. Deed ik vroeger ook. Hoe piano, akoestische gitaar, Hammond en celesta hier door elkaar worden geroerd heeft geen onbestendig papje als resultaat, maar verdient 3 Michelin-sterren.

2.14 min.

Daar rolt de drummer opnieuw binnen...

2.16 min.

... gevolgd door Die Stem, als balsem. De Hammond verdwijnt eerst uit het raam, dansend op de wind, Nick dwarrelt er achteraan.

2.47 min.

Door het raam kijk je hem na, over de heuvel, het schuurtje, de boomtoppen, langs de kerk, naar de horizon, richting de wolken...

Eerder in deze serie: Talk Talk, David Bowie, The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

Talk Talk - 'Give It Up'

0.00 min.

Als dikke suikerstroop druipt een vette Hammond uit je speakers. Op de menukaart van een slecht restaurant zou hij liggen 'op een bedje van voortreffelijke snare'...

0.20 min.

...'gelardeerd met een toefje gitaar'. Gelukkig zitten we niet in een slecht restaurant, maar luisteren naar een single die door de tijdloze productie bouwjaar 1986 niet verraadt.

0.21 min.

Hoe kan een zanger die klinkt als Prins Bernhards 'neushoorn' kippenvel veroorzaken? Meet Mark Hollis.

0.43 min.

Het eerste refrein komt al los van de band, achtervolgd door 3 rake piano-aanslagen.

1.10 min.

Gitaarakkoorden die als confetti door de continu zuigende Hammond dwarrelen. Hollis schreeuwt om hulp.

1.37 min.

De bassist struikelt, exact op het juiste moment.

1.39 min.

Alles valt even samen: een iel, ijzig synth-lijntje, de klappen van de snare, het knisperen, schuren en kraken van 3 gitaren. Ogenschijnlijk toevallig, maar niet in een wereld waar Hollis regeert.

2.11 min.

Niemand hoort hem, zelfs al roept hij harder om hulp.

2.16 min.

Slaat hij die snaren nou per ongeluk aan of...? Nu begrijp ik wat wordt bedoeld met lukraak.

2.39 min.

Als een roepende in de woestijn lokt Mark ons...

3.05 min.

... naar de spelonken van zijn song, waar 10-12 lange halen van de gitaar het ijs van de synth proberen te schaven. Het mag niet baten.

3.28 min.

Hollis is radeloos, schreeuwt het uit! Maar hij verzuipt in z'n eigen Hammond.

4.18 min.

Ook daar is over nagedacht: exact 1 afsluitende minuut met bijrollen voor iedere speler. De Hammond die op z'n beurt wacht, de snare die plots in een kloostergang lijkt te staan, de gitaren, ijzige synth en ook de neushoorn. In Hollis' wereld is Hollis God. In de mijne ook.

"Before you play two notes learn how to play one note - and don't play one note unless you've got a reason to play it." - Mark Hollis, 1998

Eerder in deze serie: David Bowie, The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

David Bowie - 'Lady Stardust'

0.00 min.

Piano.

0.08 min.

Heerlijk bordkartonnen basnootje.

0.18 min.

Mevrouw komt binnen. Grootse entrée.

0.23 min.

Voor dít kristalheldere piano-riedeltje op deze plek doet iedere songschrijver een moord.

0.40 min.

Mevrouw loopt de trap op, naar het refrein, met de piano als rode loper.

0.46 min.

Universeel briljante regels als "the band was all together" en "the song went on forever" worden ieder met een klap op de tamboerijn onderstreept.

1.09 min.

Bowie laat heel even los, om daarna samen met Mick Lady Stardust voor het eerst te laten vliegen.

1.17 min.

Bowie en Mick rollen de loper langzaam verder uit...

1.46 min.

Waar vind je dat nog tegenwoordig: songschrijvers die een couplet-refrein-couplet keurig vervolgen met... het tweede refrein? Wat een verademing.

2.10 min.

Micks momentje #1.

2.17 min.

Eén 'Ooh' die het fundament is van Suede's complete carrière. En dat is geen schande.

2.47 min.

Micks momentje #2.

2.54 min.

Zó begeleid je een dame van adel naar huis: je rolt de zwart-witte toetsen van je loper 1-voor-1 uit, tot aan haar deur. Welcome home.

De aanleiding, gisteren van Wilbert ontvangen:

Eerder in deze serie: The La's, The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

The La's - 'There She Goes'

0.00 min.
Knisperend geproduceerde riff, 4 rondjes lang. De eerste punten zijn binnen.

0.15 min.

Een paar klappen op die drums. Zo'n monumentale Riff kunnen we nog wel 3 rondjes hebben, voordat...

0.28 min.

...een paar minimale akkoordenwijzigingen...

0.34 min.

...die Gouden Melodie aankondigen. Waar anders hoeft een liedje over te gaan dan 'dat zij door je hoofd spookt' als je zo'n killer Melodie hebt bedacht?

0.53 min.

Jahoor drummertje, geef er nog maar een paar flinke klappen op. Weet je wat, doe die Melodie ook nog maar een keer!

1.17 min.

En laat maar rinkelen die Rickenbackers. Johnny hoort dat het goed is.

1.21 min.

We zijn al op de helft. Goeie pop duurt nooit lang.

1.38 min.

Hoe moet dat gegaan zijn in de oefenruimte? De legendarische, eeuwig ontevreden muzikale dictator kwam met die Riff en die Melodie. Is jarenlang gezocht naar een passende brug? Een nieuwe, nóg betere melodie? Een versnelling, half-time of desnoods de wat goedkope oplossing van een modulatie? En toen uiteindelijk besloten voor het enige juiste: simpelweg wat gas terug en nogmaals dat Refrein erin rammen? Briljant.

2.02 min.

"Wat doen we met die laatste 40 seconden, Lee?"

"Ach, weet je, dit is zo'n tijdloze melodie, we doen 'em gewoon nóg een keer, tot het einde."

2.42 min.

Eén refrein van 162 seconden klonk niet eerder zo goed.

Eerder in deze serie: The Age of Love, Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

The Age of Love - 'The Age of Love'

In Jam & Spoon's Watch Out For Stella Mix. De afbeelding in deze post is het beschilderde plafond van de Sant'Ignazio-kerk in Rome, een gigantisch trompe-l'oeil. Let vooral op de ramen aan de linker- en rechterzijde van de foto. In het echt nóg mooier!

0.00 min.

House' machtigste wapen: de vierkwartsmaat.

0.13 min.

Die hebben we eerder gehoord: een hi-hat op de kick. Maar zelden zo scherp als een set Zwilling.

0.27 min.

BOEM! We zijn binnen.

0.34 min.

Jam & Spoon presenteren het Japanse steakmes. 'Kijkt U maar: het snijdt door lamskoteletten als door boter!'

0.49 min.

BOEM!!

1.03 min.

Riep daar iemand...? Met een serie korte en lange piepjes waarschuwt de telegrafist voor wat komen gaat. Morse voor de komst van...

1.48 min.

De Drilboor. Hij start zo'n kleine 500 meter achterin je speakers en doet er iets meer dan 15 seconden over om de huiskamer, je auto of toendertijd de RoXY op volle sterkte binnen te komen. En hij gaat maar door.

2.09 min.

En door...

2.19 min.

En door...

2.26 min.

En door. Totdat...

2.30 min.

Jam & Spoon de uitknop hebben gevonden. Die lieve juffrouw roept opnieuw en ditmaal kun je niet weigeren. Stap de dansvloer op en...

2.41 min.

BOEM!!! Hier wordt The Manual To Producing A Monumental Trance Tune geschreven. Tiësto las 'em binnen een dag uit.

3.10 min.

Wie Standing In The Shadows of Motown heeft gezien weet dat het bespelen van de tamboerijn in een uitzonderlijk geval hogere wiskunde is. Jam & Spoon hoeven er slechts 1 knop voor in te drukken, maar het effect is er niet minder om.

3.31 min.

Het Engelenkoor verwelkomt ons.

3.57 min.

Een klassieke fill uit de hoogtijdagen van de vroege house. Eén die Armin bovenin zijn trucendoos heeft liggen. Hier is het niets minder dan de trap die naar de Hemel voert.

4.01 min.

Die splijt nu open. Zo moeten de Sirenen hebben geklonken die Odysseus verleidden. Die strings, die vocalen, de bass, de kick: alles aan deze plaat is gemaakt om ArenA's te vullen, lang voor Sensation dat deed.

4.26 min.

Vooruit, nog 1 rondje.

4.44 min.

Help, m'n witte shirt & broek worden nat. Tranen van geluk.

5.13 min.

De Engelen, strings, het acid-bubbelbad en de vierkwartsmaat leiden ons naar de uitgang van de ArenA.

6.33 min.

De drilboor doet de deur dicht. BOEM.

Eerder in deze serie: Smashing Pumpkins en Dusty Springfield.

Tweet

Smashing Pumpkins - 'I Am One'

0.00 min.

Zelden werd het beste van een song in de eerste 9 seconden weggegeven: de Funky Drummer van de jaren '90. Jimmy Chamberlin sleep deze diamant van een break, Butch Vig produceerde het zwartfluwelen kleedje waarop-ie ligt te glinsteren. Luister naar die bassdrum. Vig stuurde 'em pas de keuken uit toen hij klonk als Gordon Ramsay's zelfgemaakte mayonaise: lobbig. De gortdroge snare is de azijn die de break z'n bite geeft.

0.09 min.

De bas die invalt is slechts een excuus om Jimmy nog eens 9 seconden ongestoord z'n gang te laten gaan. Ook de invallende gitaren op 0.18 min. zijn slechts slingers in Jimmy's kerstboom.

0.33 min.

Jimmy zegt wanneer het genoeg is: met een fill die tegelijkertijd rockt en swingt, de song tot een halt roept en 'em afvuurt. Billy glijdt langs de hals van z'n gitaar: Thunderbirds are go!

0.54 min.

Natuurlijk: als je zo'n briljante titel voor de opener van je debuutalbum verzint (zie ook: 'I Wanna Be Adored') kun je niet anders dan ermee openen.

1.12 min.

Na zo'n eerste minuut kan het refrein even wachten. Een kalme terugkeer naar de groove is voldoende. Laat Jimmy en Butch maar schuiven (en Billy tussen neus en lippen door soleren).

1.47 min.

Lang voordat Billy een onverdragelijke whiner werd, zette hij zijn Leidse Sleuteltjes-stem wél effectief in: 'Time is right for a guiding light' haalt-ie hier nog uit z'n tenen in plaats van z'n leren broek. Met gespjes.

2.00 min.

Volgens mij nog steeds geen fatsoenlijk refrein gehad...?

2.14 min.

Billy snapt het nu ook: die tekst over 'de eerste zijn' moet precies op die drums gelegd worden! Iedereen zit ineens rechtop van dat schrille gekrijs, Jimmy ramt de boodschap erin.

2.47 min.

Maar laten we die kleuter-die-zijn-zin-niet-krijgt niet helemaal tekort doen: met een roffel Circus Toni Boltini waardig introduceert Jimmy Billy (Shears?) opnieuw. Geweldig hoe die snare opkomt. En Billy laat horen Thin Lizzy's lessen over dubbelloops gitaargeweld in z'n oren te hebben geknoopt.

3.07 min.

Prachtige truc voordat we helemaal los gaan: Billy laat 1-voor-1 de akkoorden naar beneden lopen, de bas blijft 4 maten staan, iedereen valt in en Billy legt een laatste keer uit dat hij de eerste is. Gelukkig kent hij zijn plek...

4.02 min.

... want Jimmy zwaait af. Zo'n plaat verdient een staand einde. En zo'n drummer een staande ovatie.

Eerder in deze serie: Dusty Springfield.

Tweet

Dusty Springfield - 'So Much Love'

0.00 min.

Zouden meer artiesten moeten doen: geen tijd verspillen aan een lang intro, maar een eenvoudige melodie neerleggen en vooral een simpele maar o zo swingende basis die de zangeres alle ruimte biedt.

0.07 min.

Die ze pakt. Wie kan zó orenschijnlijk eenvoudig maar zó raak invallen als Dusty? Pats, boem, raak, vanaf de allereerste zin, het allereerste woord, de I van 'In'. Binnen 4 zinnen druipt puur, onvervuld verlangen uit de speakers.

0.36 min.

Niks lekkerders dan een dik koor vrouwen, als picknickkleed voor Dusty's zelfgebakken cake. Onnavolgbaar hoe de timing van haar zang loom achter het dameskoortje aanhuppelt, net even aangezet door die subtiele roffel van de drummer (allebei op 0.37 min.). Een standbeeld voor die man.

0.48 min.

'There's more than enough to last a whole life through. And it's all for you'. Deze vrouw is écht verliefd terwijl ze dit zingt. En iemand achter de knoppen begreep als geen ander dat die desolate delay op haar zang dat onderstreept. Nog een standbeeld.

1.03 min.

Cursus dienstbaar spelen: een minuut lang hebben drums, strijkers en La Springfield geschitterd. De gitarist hield zijn mond, maar vertelt ons nu met 1 briljant miniatuurtje dat Dusty de rest komt vertellen.

1.17 min.

En hoe. Beetje gas terug, kalm en eenvoudig eerst, maar al gauw gaan de registers weer open. Exact op het juiste moment. Zelden klonk 'needed' zo nodig.

1.27 min.

De meisjes doen de subtiele aankondiging met een dun streepje zang, terwijl Dusty 'you changed my winter to spring' laat klinken alsof ik die beeldspraak voor het eerst hoor. Onderwijl helpt die briljante drummer ons in 1 moeite door het tweede refrein in.

1.40 min.

Dat dotje extra gas op 'Baby'!

2.00 min.

Wat de gitarist kan, kan de pianist ook. Met een paar ferme aanslagen zet hij de song bijna stil voor de brug.

2.12 min.

Dusty wacht 4 maten (hoor hoe de drummer de seconden wegtikt op zijn bekkens, warm als haardvuur), maar samen met de drummer zet ze hier subtiel de spoorbomen weer open.

2.24 min.

De beste 'Oh baby' moest nog komen...

2.37 min.

...waarna Dusty het mooiste voor het laatste bewaart, 'I'm gonna love you for the rest of my days' uit haar tenen haalt en met 1 perfect gerekt 'Yeah' op 2.41 min. de brug en het laatste refrein aan elkaar lijmt. Ik huil.

2.45 min.

De band, jubelende strijkers en die dames daarachter krijgen nog even vrij spel, maar met wat gekir en een paar schitterende ad-libs steelt Dusty de show. Jammer van die fade-out; zo'n drummer verdient een staand einde.

Van meesterwerk Dusty In Memphis.

Tweet